Koronawirus, czyli jak zorganizować pracę w trudnych czasach?

przymusowa praca z domu koronawirus

Choć trudno jeszcze mówić o epidemii koronawirusa w Polsce, to faktem jest, że codziennie w mediach pojawiają się doniesienia o kolejnych zarażonych osobach. Dodatkowo ogromne zainteresowanie mediów tym tematem, pozwala stwierdzić, że jesteśmy o krok od wybuchu paniki. Jak sobie poradzić w tych trudnych czasach? Jak właściwie zorganizować pracę biurową swoim pracownikom? Jakie są prawa i obowiązki pracodawców, a jakie pracowników w obliczu zagrożenia epidemią koronawirusa?

Koronawirus – zalecane środki ostrożności

Nie od dziś wiadomo, że lepiej zapobiegać niż leczyć, dlatego w celu zminimalizowania ryzyka zarażenia koronawirusem należy przestrzegać kilku podstawowych zasad. Przede wszystkim zaleca się unikania kontaktu z osobami chorymi, a także skupisk ludzkich. Należy szczególną uwagę zwrócić na higienę i pamiętać o częstym myciu i dezynfekcji rąk. W przypadku wystąpienia takich objawów jak gorączka, duszności, kaszel i ogólne zmęczenie, należy niezwłocznie udać się do lekarza.

Zagrożenie koronawirusem – obowiązki pracodawców

Obowiązkiem pracodawców jest przede wszystkim stworzenie swoim pracownikom bezpiecznych warunków pracy. Jeszcze przed epidemią koronowirusa wiele firm w Polsce zapewniało swoim pracownikom środki do dezynfekcji rąk. Dziś powinno to być standardem w każdej firmie. Pracodawca powinien się także stosować do poleceń służb sanitarnych. Co niezwykle istotne pracodawca nie ma także prawa wymagać od pracowników, by informowali go o miejscu swojego pobytu w czasie urlopu wypoczynkowego, nawet jeśli wybierają się w rejony, gdzie prawdopodobieństwo zakażenia nowym typem wirusa jest wysokie.

W przypadku, gdy pracownik przebywał w delegacji  lub na wyjeździe prywatnym w kraju, gdzie istniało realne zagrożenie, iż mógł mieć kontakt z osobami chorymi na koronawirusa, pracodawca może taką osobę skierować do pracy zdalnej wykonywanej z domu na okres dwóch tygodni, czyli na czas inkubacji wirusa. Jeszcze do niedawna to od pracownika zależało, czy na taką propozycję przystanie. Zgodnie z prawem pracy pracodawca nie może narzucić pracownikowi takiej formy pracy. Nie może także żądać od pracownika wykorzystania urlopu wypoczynkowego na okres inkubacji wirusa. Tu pojawia się pewna kontrowersja, bo według uchwalonej na początku marca przez Sejm ustawy pracownik zostaje pozbawiony prawa do odmowy wykonywania swoich obowiązków poza biurem. Przymusowa praca zdalna staje się więc dla wielu pracowników koniecznością.

Jechać w delegację? Oto jest pytanie

Kierując pracownika na wyjazd służbowy w rejony, gdzie panuje epidemia koronawirusa, pracodawca powinien podjąć wszelkie możliwe kroki, by zminimalizować ryzyko, z jakim wiąże się taki wyjazd. Przede wszystkim czas takiego wyjazdu powinien być możliwie jak najkrótszy. Co ważne, według Państwowej Inspekcji Pracy pracodawca  nie ma prawa wysyłać pracowników po takim pobycie na przymusowe badania pod kątem zakażenia wirusem. Może jedynie takie rozwiązanie zasugerować, a zrobienie tego typu badań zależy tylko od dobrej woli pracownika.

Służbowego wyjazdu w niebezpieczne rejony zgodnie z przepisami mogły dotychczas odmówić przede wszystkim pracownice w ciąży lub osoby wychowujące dziecko do 4 roku życia. Warto jednak przywołać w tym miejscu zapis pochodzący z Kodeksu Pracy, mówiący o tym, iż pracownik może powstrzymać się od pracy (w tym także wyjazdu służbowego), gdy istnieje bezpośrednie zagrożenie dla jego życia lub zdrowia. To prawo, o którym warto pamiętać, szczególnie teraz .

Zaleca się również, by pracodawcy dokładnie rozważyli wszelkie za i przeciw, zanim zdecydują się na wysłanie w delegację np. do Chin, Tajwanu, czy innych rejonów objętych kwarantanną swoich pracowników. Rozsądek podpowiada, by takich podróży mimo wszystko unikać. Gdyby zaś okazało się, że pracownik powrócił z takiej podróży chory, na pracodawcy spoczywa obowiązek pokrycia kosztów jego leczenia.

O czym jeszcze warto wiedzieć

W przypadku, gdy pracownicy danego biura zostaną skierowani przez pracodawcę do pracy w tzw. home office, pracodawca ma obowiązek zapewnić im odpowiedni sprzęt, by mogli oni realizować swoje obowiązki równie skutecznie, jak czynili to w biurze. Mowa tu zarówno o komputerach, jak i telefonach, drukarkach oraz wszelkich tego typu niezbędnych w danej pracy sprzętach, a nawet połączeniu z internetem.

Specjalna ustawa, którą Sejm uchwalił 3 marca, a więc na dzień przed potwierdzeniem pierwszego przypadku zachorowania na COVID-19 w Polsce, zakłada, że rodzice, którzy z powodu konieczności opieki nad dziećmi nie mogą wykonywać swoich zawodowych obowiązków, mają prawo do dodatkowego zasiłku opiekuńczego.